Açıkçası, Survivor’ı ilk kez ortaokuldayken, annemin her akşam televizyon başına kilitlenmesini izleyerek fark etmiştim. O zamanlar bu ne hırs, bu ne mücadele diye düşünürdüm, bilemem ama annemle beraber izlediğim o ilk bölümlerden sonra, sanki bir virüs gibi içime işlemişti bu format. Yıllar geçti, Survivor değişti, biz büyüdük ama o adadan gelen rüzgar bir şekilde hep hayatımızda kaldı. Özellikle de son zamanlarda ülke olarak bu konuya ne kadar kilitlendiğimizi görünce, ‘acaba neden?’ diye düşünmeden edemedim. Hani bazı trendler vardır, gelir geçer ama survivor bambaşka bir şey gibi, değil mi?
Lafı hiç uzatmadan, gelin görün ki Survivor sadece bir televizyon programı değil, bence artık bir kültürel olgu. Türkiye’de bu kadar popüler olmasının arkasında yatan birden fazla sebep var diye düşünüyorum. Bir kere, o insanüstü mücadele, o açlıkla, yoklukla sınanma hali bize ne kadar uzak olsa da (en azından çoğumuz için), içimizdeki o hayatta kalma güdüsüne dokunuyor. Hepimiz bir an için kendimizi o adada, o zorlukların içinde hayal etmiyor muyuz? Diyeceksiniz ki ‘Abartıyorsun, alt tarafı bir oyun!’ Ama işin ilginç tarafı, o oyunun içinde gerçekten de insan doğasının en saf, en çiğ hallerini görüyoruz. Arkadaşlıklar, düşmanlıklar, stratejiler… Hepsi o minicik adada bir mikrokosmos gibi yaşanıyor.
Peki ama bu sadece hırs mı? Açıkçası, hayır. Survivor’ın popülaritesinin bir diğer nedeni de karakterlerin çeşitliliği. Ünlüler, gönüllüler… Herkes kendi mahallesinden, kendi çevresinden birini buluyor orada. Belki sporcuya sempati duyuyorsun, belki ‘normal’ bir insanın sıradışı mücadelesine hayran kalıyorsun. Bu karakterler üzerinden o kadar çok kişisel hikaye dönüyor ki, sanki kendi arkadaşlarımızın, komşularımızın hayatını izliyoruz gibi hissediyoruz. Ve tabii ki, sosyal medya… Her akşam bölümler bitince Twitter’da, Instagram’da dönen tartışmalar, caps’ler, polemikler… Programı izlemesen bile gündemden kaçış yok. Zaten Türkiye’de gündemin ana maddelerinden biri haline gelmiş durumda, siz de fark ettiniz mi bilmiyorum ama.
Peki, Bu Mücadele Bize Ne Anlatıyor?
Bana göre Survivor, sadece fiziksel bir güç gösterisi değil, aynı zamanda müthiş bir psikolojik dayanıklılık testi. Aç kalmak, sevdiklerinden uzak olmak, her gün potaya girme gerilimi yaşamak… Bunlar dışarıdan izlerken ne kadar kolay gelse de, o insanların gözlerindeki yorgunluğu, çaresizliği görünce empati kurmamak elde değil. İşin garibi, bazen öyle stratejiler, öyle manipülasyonlar görüyoruz ki, insan ‘gerçek hayatta da böyle miyiz?’ diye düşünmeden edemiyor. Yani o ada, bir nevi toplumsal bir ayna oluyor bize. (Belki de sadece ben böyle düşünüyorumdur.)
Gelgelelim, bu kadar popülerliğin ve ilgi odağının yanında eleştiriler de eksik olmuyor. ‘Senaryo mu?’, ‘Gerçek mi?’, ‘Aç mı kalıyorlar gerçekten?’ gibi sorular sıkça dile getiriliyor. Açıkçası, bu kadar uzun soluklu bir yapımda her şeyin tamamen spontane geliştiğini iddia etmek biraz safdillik olur, bence. Elbette bir kurgu, bir prodüksiyon var işin içinde. Ama o açlığın, o fiziksel yorgunluğun, o duygusal iniş çıkışların büyük ölçüde gerçek olduğunu düşünüyorum. Sonuçta o kadar kamera karşısında, o kadar baskı altında bir insanın her an rol yapması bile bilemem, başlı başına bir Survivor mücadelesi. Bu durum beni gerçekten çok etkiliyor açıkçası, hele ki insanların sınırlarını zorladıkları anlar…
Bir de şu var: Survivor, gençlere ne mesaj veriyor? Bir yandan mücadele azmi, dayanıklılık, takım ruhu gibi olumlu değerleri ön plana çıkarırken; diğer yandan da entrika, kurnazlık ve bazen de haksız rekabet gibi durumları da gözler önüne seriyor. Önemli olan, sanırım, bizim bu programdan ne çıkaracağımız. Yani sadece bir eğlence aracı olarak mı göreceğiz, yoksa insan doğası üzerine düşündüren bir laboratuvar gibi mi? Hiç düşündünüz mü?
Umarım bu kadar uzun soluklu bir yapım, bize sadece anlık eğlence değil, aynı zamanda insan olmaya dair ufak tefek de olsa dersler vermeye devam eder. Kim bilir, belki de bir gün hepimiz kendi ‘survivor’ mücadelemizin kahramanı oluruz, değil mi? Sizin de bu konuda düşünceleriniz varsa yorumlarda paylaşmayı unutmayın, çok merak ediyorum…
